آكادمي عربي مهدي ترابي

خيلي از شما عزيزان اين روش ساختار اسم فاعل از فعل ثلاثي‌مجرد و ثلاثي‌مزيد را مي‌دانيد، ولي اين بار در آكادمي عربي استاد مهدي ترابي مي خواهيم ببينيم در تست‌ها به چه صورت از اين موضوع سؤال مي‌آيد، پس با ما همراه باشيد. در ادامه شما مي‌توانيد ويدئو مربوط به  تست روش ساختن اسم فاعل از فعل ثلاثي‌مجرد و ثلاثي‌مزيد در كنكور را مشاهده نمائيد.

حتماً مي‌دانيد كه روش ساختن اسم فاعل از فعل هاي ثلاثي‌مجرد و ثلاثي‌مزيد با هم فرق مي كنند، پس در اولين قدم بايد به نوع فعل( ثلاثي مجرد يا مزيد بودن) توجه كنيد. ( هر فعلي كه بر وزن هاي ماضي و مضارع و امر جدول هشتايي باب هاي مزيد باشد ، ثلاثي مزيد است مانند : استخدم – انتشر – كاتَبَ و هر فعلي بر وزن فعل هاي آن جدول نباشد، ثلاثي مجرد است مانند : جلس يكتب.)

اسم فاعل از فعل هاي مجرد‌ثلاثي بر‌وزن (فاعِل- فاعِي- فالّ) است. مانند : عالِم – قاضي – حادّ

نكته:اسم فاعل از فعل‌هاي مزيد با«مُ» شروع مي  شود . مُنتظر – مُقيم – مقاتل

حل يك تست عالي كنكوري ( با « مُـ » تست نابود كن )

مثال:

عيّن اسم الفاعل من المجرّد الثلاثي:

۱)الّذين هم أهل المنّ و الإيذاء مبطلو صدقاتهم!

۲)المعتبر بالتجارب هو ذوالعقل السليم!            

۳)يتّبع الهوي من هو غارق في الجهل!            

۴)الكواكب مزيّنة سماء دنيانا!

در اين تست از ما خواسته شده اسم فاعلي را مشخص كنيد كه از فعل مجرد‌ثلاثي باشد .

در گزينه ۱ :كلمه « مبطل : باطل كننده» اسم فاعل از فعل ثلاثي مزيد است ( چون با مُـ شروع شده ) .

ترجمه جمله : كساني كه اهل منت گذاشتن و آزار رساندن هستند ، باطل كننده ي صدقه هايشان هستند.

در گزينه ۲ : كلمه « مُعتبر» چون با « مـُ» شروع مي شود قطعا از فعل ثلاثي مجرد ساخته نشده و كلمه ديگري هم براي بررسي نداريم.

ترجمه : عبرت گيرنده از تجربه ها داراي عقل سالم است.

در گزينه ۳ كلمه « غافل» به راحتي مشخص است كه اسم فاعل از ثلاثي مجرد مي باشد.

ترجمه جمله : كسي كه غرق در ناداني است ، از هوا و هوس پيروي مي كند.

در گزينه ۴ : كلمه « مُزيّنة» چون با « مـُ» شروع شده قطعا از فعل ثلاثي مجرد ساخته نشده .

ترجمه جمله :ستارگان زينت دهنده ي آسمان دنيايمان هستند.

اين تست از ما خواسته اسم فاعلي را مشخص كنيد كه از ثلاثي‌مجرد باشد پس با توجه نكات گفته شده پاسخ صحيح گزينه ۳ مي‌باشد (زيرا غارق بر وزن فاعل )كه از ثلاثي‌مجرد است.

دقت كنيد وقتي اسمي با «  مـُ » شروع مي شود اسم فاعل يا مفعولي است  كه از ثلاثي‌مزيد ساخته شده و تشخيص اسم فاعل يا مفعول بودن آن به حركت ما قبل  آخر بستگي دارد ( البته به جز كلمات بر وزن « مُفاعلة» كه مصدر هستند. )

مُنتظِر : اسم فاعل                               مُرسَل : اسم مفعول

براي مشاهده ويدئو مربوط به اين مقاله كليك كنيد.

اين روزها دانش‌‌آموزان و كنكوري‌هاي زيادي بدنبال روشي براي تشخيص جمله اسميه و فعليه هستند. از اين رو تصميم گرفتيم در آكادمي عربي براي آموزش اين موضوع مطلبي را در اختيار كاربران عزيز آكادمي عربي استاد ترابي قرار دهيم. و در ادامه در يك ويديو به حل يك تست مرتبط با موضوع جمله‌هاي فعليه و اسميه در كنكور خواهيم پرداخت.

روش تشخيص جمله فعليه و اسميه

با شنيدن جمله اسميه و جمله فعليه، اولين تعريفي كه به ذهنمان ميرسد اين است كه جمله اسميه يعني جمله اي كه با اسم شروع شود و جمله فعليه يعني جمله‌اي كه با فعل شروع مي‌شود. اما بهتر است بدانيد هميشه هم به اين شكل نيست كه هر جمله اي دقيقا با اسم يا دقيقا با فعل شروع شود. ممكن است يك جمله با جارومجرور، قيد زمان و مكان و …. شروع شده باشد، در اينصورت چگونه بايد نوع جمله راتشخيص دهيم؟!

روش تشخيص فعليه بودن يا اسميه بودن جمله اي كه با جارو مجرور يا قيد زمان شروع شده است؟

در چنين جمله هايي، جارو مجرور يا قيد زمان را كنار مي‌گذاريم و بعد از جارو مجرور يا قيد زمان ميبينيم فعل آمده است يا اسم. اگر فعل آمده باشد، پس جمله با فعل شروع شده و جمله فعليه است. اگر با اسم شروع شده باشد، پس جمله اسميه است. براي درك بهتر اين موضوع بهتر است به چند مثالي كه در ادامه آمده است دقت كنيد.

مثال براي جمله فعليه كه با فعل شروع نشده است!

مثال۱) الي متي نتحمل الشده و العسرا.

در اين مثال “الي متي” جارو مجرور است پس آن را خط ميزنيم:

الي‌متي نتحمل الشدة و العسر.

خب حالا همانطور كه مشاهده مي كنيد كلمه “نتحمل” اولين كلمه‌اي است كه در جمله آمده، پس اين جمله يك جمله فعليه است.

مثال۲)في طبخ الغذاء نستعمل أمّي البصل غالبا

در اين مثال همانطور كه ميدانيد في طبخ، جارو مجرور است و الغذاء مضاف اليه‌اي براي طبخ است. پس كل عبارت في طبخ الغذاء جارومجرور است و بايد آن را خط بزنيم و در نظر نگيريم.

في طبخ الغذا، نستعمل امي البصل غالبا!

خب حالا مي‌بينيم كه جمله با “نستعمل” كه يك فعل است شروع شده است. پس اين جمله يك جمله فعليه است.

مثال۳) اخيرا و بعد سنوات عاد المقاتلون من الحرب!

در اين جمله اخيرا و بعد سنوات (به معناي اخيرا و بعد از سال‌ها) قيد زمان است و طبق نكته اي كه گفته شد بايد آن را كنار بگذاريم.

اخيرا و بعد سنوات عاد المقاتلون من الحرب!

همانطور كه در اين جمله هم ميبينيد بعد از قيد زمان كلمه “عاد” كه يك فعل است آمده پس جمله، فعليه مي‌باشد.

چند مثال براي جمله اسميه

. في المدرسة تلميذ يجتهد بشدة

. في الصباح الباكر صديقي يذهب الي المدرسة

نكته جالب ديگري كه بايد بدانيد اين است كه اگر جمله اي با يكي از ضماير ( ايّاك -ايّاه و ….. ) شروع شده باشد ، با اينكه جمله با ضمير شروع شده جمله فعليه داريم مانند: اياك نعبد كه يك جمله فعليه است

ولي اگر با ضماير ( هو هما و … ) شروع شود حتما جمله اسميه است . هو تلميذ مودب يك جمله اسميه است.

براي مشاهده ويدئو مربوط به اين مقاله كليك كنيد.

با توجه به موارد بالا به مثال زير توجه كنيد:

رأيتُ الطالبَ يُطالعُ في المكتبة.

براي خواندن ادامه مطلب كليك كنيد.

در زبان عربي به اسم‌هايي مثل «صَبّار، عَلّامَة» كه بر وزن هاي «فَعّال، فَعّالَة» مي‌آيند اسم مبالغه مي‌گوييم.

در واقع اسم مبالغه صفتي به معني اسم فاعل است كه بر بسيار بودنش در يك موصوف تاكيد دارد

براي خواندن ادامه مقاله كليك كنيد..